حرفاضافههای مکانی در آلمانی: wo، wohin، woher — zu، nach، in، aus، von
پرسشهای Wo? (جا)، Wohin? (جهت) و Woher? (مبدأ): nach برای شهرها، zu برای اشخاص، in برای کشورهای دارای حرف تعریف، aus یا von برای مبدأ.
قاعده
آلمانی اطلاعات مکانی را با سه پرسش دستهبندی میکند: Wo? (کجا — جا)، Wohin? (به کجا — جهت) و Woher? (از کجا — مبدأ). اول پرسش را انتخاب کنید، بعد حرفاضافه را. فارسی برای جا و جهت هر دو «کجا» میگوید («کجا هستی؟»، «کجا میروی؟»)؛ آلمانی نه.
جا (Wo?) با حالت داتیو (Dativ) میآید: in der Schule، auf dem Tisch، vor dem Haus، gegenüber dem Bahnhof. حرف bei یعنی «پیش کسی»، «در یک شرکت» یا «نزدیک یک شهر»: bei meinen Eltern، bei Siemens، bei München.
جهت (Wohin?) سه الگو دارد:
- حرف zu + Dativ: شخص، شرکت، نهاد یا ساختمان (از بیرون): zum Arzt، zur Post، zu Anna.
- حرف nach بدون حرف تعریف: شهرها، کشورها و قارههای بدون حرف تعریف، جهتهای جغرافیایی، و عبارتهای ثابت nach Hause و nach links: nach Hamburg، nach Italien، nach Norden.
- حرفهای in / an / auf + حالت مفعولی (Akkusativ): به درون فضای بسته (ins Kino، in die Stadt)، به کنار آب یا لبه (ans Meer، an den See)، روی سطح، بالای کوه یا به یک رویداد (auf den Markt، auf den Berg، auf eine Party). کشورهای دارای حرف تعریف هم in میگیرند: in die Schweiz، in den Iran، in die USA.
حرفاضافههای صرفاً Akkusativ مسیر را نشان میدهند: durch (از میان)، um … (herum) (دور)، gegen (برخورد: gegen die Wand fahren) و entlang (در امتداد)، این آخری فقط پس از اسم: den Fluss entlang. حرف über هم به معنای «از راهِ / از روی» مسیر را نشان میدهد.
مبدأ (Woher?) با Dativ: aus برای بیرون آمدن از فضای بسته و برای شهر یا کشور زادگاه (aus dem Haus، aus Wien، aus der Türkei)، von برای شخص، نقطهٔ شروع، مکان باز یا فعالیت (von Anna، vom Bahnhof، von der Arbeit، von links).
بیشتر کشورها خنثی و بدون حرف تعریفاند (Deutschland، Italien، Frankreich، Polen، Japan) و بدون حرف تعریف با nach و aus میآیند. گروه دارای حرف تعریف — die Schweiz، die Türkei، die Ukraine، die Slowakei، der Iran، der Irak، der Sudan، die Niederlande، die USA — برای مقصد in + Akkusativ و برای مبدأ aus + Dativ میگیرد.
از ادغامهای معیار استفاده کنید: zum، zur، im، ins، am، ans، vom، beim. حرفهای in، an و auf دوحالتهاند: جهت با Akkusativ، جا با Dativ.
مثالها
- Ich gehe zum Arzt. — پیش پزشک میروم.
- Am Samstag fahren wir nach Hamburg. — شنبه به هامبورگ میرویم.
- Im Sommer fliegen wir in die Türkei. — تابستان با هواپیما به ترکیه میرویم.
- Kommst du mit ins Kino? — با ما به سینما میآیی؟
- Meine Kollegin kommt aus Portugal. — همکار خانمم اهل پرتغال است.
- Ich komme gerade von der Arbeit. — تازه از سر کار آمدهام.
- Heute Abend bin ich bei meinen Eltern. — امشب پیش پدر و مادرم هستم.
- Das Hotel liegt gegenüber dem Bahnhof. — هتل روبهروی ایستگاه قطار است.
- Wir gehen durch den Park und dann um den See. — از میان پارک و بعد دور دریاچه قدم میزنیم.
- Nach dem Kurs fahre ich nach Hause, aber jetzt bin ich noch nicht zu Hause. — بعد از کلاس به خانه میروم، اما حالا هنوز در خانه نیستم.
جدول
| پرسش | معنا | حرفاضافههای رایج | مثال |
|---|---|---|---|
| Wo? | جا | in, an, auf, bei, vor, hinter, neben, zwischen, gegenüber (+ Dativ) | Ich bin bei Anna. |
| Wohin? | جهت | zu, nach (+ Dativ); in, an, auf, durch, um, entlang (پس از اسم) (+ Akkusativ) | Ich fahre nach Berlin. |
| Woher? | مبدأ | aus, von (+ Dativ) | Ich komme aus Berlin. |
| مقصد | حرفاضافه | مثالها |
|---|---|---|
| شخص، شرکت، نهاد، ساختمان از بیرون | zu + Dativ | zum Arzt, zur Post, zu Anna |
| شهر، کشور یا قارهٔ بدون حرف تعریف، جهت جغرافیایی | nach (بدون حرف تعریف) | nach Berlin, nach Italien, nach Norden |
| کشور دارای حرف تعریف، اتاق، ساختمان از درون | in + Akkusativ | in die Schweiz, in den Iran, ins Kino |
| آب، مرز، لبه | an + Akkusativ | ans Meer, an den See |
| سطح، کوه، رویداد، مکان عمومی باز | auf + Akkusativ | auf den Markt, auf den Berg, auf eine Party |
| خانه | nach Hause (wohin?) / zu Hause (wo?) | Ich gehe nach Hause. Ich bin zu Hause. |
| aus + Dativ | von + Dativ | |
|---|---|---|
| کاربرد | بیرون آمدن از فضای بسته، شهر زادگاه، کشور زادگاه | دور شدن از شخص، نقطهٔ شروع، مکان باز یا فعالیت |
| مثالها | aus dem Haus, aus Wien, aus der Türkei | von Anna, vom Bahnhof, von der Arbeit |
| کشورها | مقصد | مبدأ |
|---|---|---|
| بدون حرف تعریف: Deutschland, Italien, Frankreich, Polen, Japan | nach Italien | aus Italien |
| با حرف تعریف: die Schweiz, die Türkei, die Ukraine, die Slowakei | in die Schweiz | aus der Schweiz |
| با حرف تعریف: der Iran, der Irak, der Sudan | in den Iran | aus dem Iran |
| جمع: die Niederlande, die USA | in die USA | aus den USA |
اشتباهات رایج
- ❌ Ich fahre nach dem Bahnhof. → ✅ Ich fahre zum Bahnhof. — حرف nach برای شهر، کشور بدون حرف تعریف، جهت جغرافیایی و nach Hause / nach links است؛ ساختمان و نهاد zu میگیرد.
- ❌ Wir fliegen nach der Schweiz. → ✅ Wir fliegen in die Schweiz. — کشورهای دارای حرف تعریف in + Akkusativ میگیرند.
- ❌ Ich komme von Portugal. → ✅ Ich komme aus Portugal. — مبدأ از کشور، شهر یا اتاق aus است؛ von برای شخص یا نقطهٔ شروع.
- ❌ Ich bin nach Hause. → ✅ Ich bin zu Hause. — عبارت nach Hause به wohin? پاسخ میدهد و zu Hause به wo?
- ❌ Wir gehen durch dem Park. → ✅ Wir gehen durch den Park. — حرفهای durch، um و gegen همیشه Akkusativ میگیرند، و entlang هم وقتی پس از اسم بیاید.
موضوعات مرتبط
برای in dem Kino یا in das Kino درس حرفاضافههای دوحالته را ببینید؛ واژههایی مانند hier، dort و oben قید مکاناند.
پرسشهای متداول
برای «به» در آلمانی zu بگویم یا nach؟
حرف nach برای شهرها، کشورهای بدون حرف تعریف و جهتهای جغرافیایی است (nach Berlin، nach Italien، nach Norden) و در عبارت ثابت nach Hause هم میآید. حرف zu برای اشخاص، شرکتها، نهادها و ساختمانهاست: zum Arzt، zur Post، zu Anna.
چه وقت به جای nach باید in die … بگویم؟
برای کشورهایی که حرف تعریف دارند — in die Schweiz، in den Iran، in die USA — و هر وقت واقعاً به درون فضایی بسته میروید: ins Kino، in die Stadt.
برای «از» aus بگویم یا von؟
حرف aus برای بیرون آمدن از فضای بسته و برای شهر یا کشوری است که اهل آن هستید: aus dem Haus، aus Wien، aus der Türkei. حرف von برای شخص، نقطهٔ شروع، مکان باز یا فعالیت است: von Anna، vom Bahnhof، von der Arbeit.
درست nach Hause است یا zu Hause؟
هر دو درستاند، اما به دو پرسش متفاوت پاسخ میدهند: nach Hause جهت است (Ich gehe nach Hause) و zu Hause جا (Ich bin zu Hause). هیچکدام حرف تعریف نمیگیرد.
کدام حرفاضافههای مکانی همیشه Akkusativ میگیرند؟
حرفهای durch، um (… herum) و gegen همیشه Akkusativ میگیرند؛ entlang فقط وقتی پس از اسم بیاید (den Fluss entlang). حرفهای in، an و auf فقط برای جهت Akkusativ میگیرند و برای جا Dativ؛ این موضوع درس جداگانهای دارد.

