جمع اسم در آلمانی: پنج پایانهٔ جمع و کاربرد هر کدام

قاعده

اسم‌های آلمانی پنج پایانهٔ جمع دارند: ‎-e، ‎-(e)n، ‎-er، ‎-s و بدون پایانه. جمع‌های ‎-e، ‎-er و بدون پایانه ممکن است Umlaut هم بگیرند. پایانه هرچه باشد، حرف تعریف جمع در حالت فاعلی و مفعولی همیشه die است: der Tisch، das Buch، die Frau → die Tische، die Bücher، die Frauen.

«ـها» و «ـان» فارسی تقریباً با هر اسمی می‌آیند؛ جمع آلمانی چنین قاعدهٔ واحدی ندارد. در فارسی بعد از عدد اسم مفرد است («دو کتاب»)، در آلمانی جمع (zwei Bücher)، جز واژه‌های پیمانه مانند zwei Kilo.

قاعدهٔ قطعی نیست، اما جنس و پایان اسم حدس خوبی می‌دهند:

• تقریباً همهٔ اسم‌های مؤنث ‎-(e)n می‌گیرند: die Zeitung → die Zeitungen، die Blume → die Blumen. این قاعده مقدم است، پس مؤنث‌های ‎-el و ‎-er هم ‎-n می‌گیرند: die Gabel → die Gabeln، die Schwester → die Schwestern، die Nummer → die Nummern. در پسوند ‎-in حرف n دوتا می‌شود: die Ärztin → die Ärztinnen.
• اسم‌های مذکر بیشتر ‎-e می‌گیرند، اغلب همراه با Umlaut: der Tag → die Tage، der Zug → die Züge.
• اسم‌های خنثای کوتاه اغلب ‎-er می‌گیرند، هرجا ممکن باشد با Umlaut: das Kind → die Kinder، das Buch → die Bücher، و چند مذکر هم: der Mann → die Männer.
• اسم‌های مذکر و خنثای مختوم به ‎-er، ‎-el و ‎-en پایانه‌ای نمی‌گیرند، همین‌طور همهٔ اسم‌های مختوم به ‎-chen و ‎-lein؛ فقط حرف تعریف جمع را نشان می‌دهد: das Zimmer → die Zimmer، das Mädchen → die Mädchen. بعضی از این اسم‌ها Umlaut می‌گیرند: der Vater → die Väter، der Apfel → die Äpfel.
• پایانهٔ ‎-s بیشتر در واژه‌های قرضی، اختصارها، نام‌ها و اسم‌هایی می‌آید که به مصوتی غیر از ‎-e ختم می‌شوند: das Auto → die Autos، die Oma → die Omas، der Chef → die Chefs.

فقط a، o، u و au می‌توانند Umlaut بگیرند، و اسم‌های مؤنث به‌ندرت می‌گیرند، جز گروه کوچکی: die Hand → die Hände، die Stadt → die Städte، die Nacht → die Nächte، die Maus → die Mäuse، die Mutter → die Mütter، die Tochter → die Töchter (دو تای آخر بدون پایانه). همچنین در داتیو جمع خود اسم هم ‎-n می‌گیرد: mit den Kindern، مگر اینکه جمع از قبل به ‎-n یا ‎-s ختم شود (den Frauen، den Autos).

پس هر اسم را همراه حرف تعریف و شکل جمعش یاد بگیرید: der Stuhl، die Stühle. چند اسم جمع ندارند (Milch، Zucker) و چند اسم فقط جمع دارند (die Eltern، die Ferien).

مثال‌ها

• Auf dem Tisch liegen zwei Bücher. — دو کتاب روی میز است.
• Meine Brüder wohnen in Hamburg. — برادرانم در هامبورگ زندگی می‌کنند.
• Die Kinder spielen im Garten. — بچه‌ها در باغ بازی می‌کنند.
• Ich habe beide Schlüssel verloren. — هر دو کلیدم را گم کرده‌ام. (بدون پایانه)
• In der Straße parken viele Autos. — خودروهای زیادی در خیابان پارک شده‌اند.
• Die Frauen warten vor dem Eingang. — زن‌ها جلوی ورودی منتظرند.
• Wir kaufen drei Äpfel und vier Tomaten. — سه سیب و چهار گوجه‌فرنگی می‌خریم.
• An der Schule arbeiten fünf Lehrerinnen. — در این مدرسه پنج معلم زن کار می‌کنند.
• Mit den Kindern fahre ich morgen ins Museum. — فردا با بچه‌ها به موزه می‌روم. (داتیو جمع با ‎-n)

جدول

اشتباهات رایج

• ❌ Ich habe zwei Zimmers. → ✅ Ich habe zwei Zimmer. — اسم‌های مذکر و خنثای مختوم به ‎-er، ‎-el و ‎-en در جمع پایانه نمی‌گیرند؛ مؤنث‌ها ‎-n می‌گیرند (die Nummer → die Nummern).
• ❌ Dort spielen drei Mädchens. → ✅ Dort spielen drei Mädchen. — واژه‌های ‎-chen و ‎-lein در جمع هیچ تغییری نمی‌کنند.
• ❌ Im Garten stehen zwei Baume. → ✅ Im Garten stehen zwei Bäume. — بسیاری از اسم‌های مذکر ‎-e را همراه با Umlaut می‌گیرند.
• ❌ Hier arbeiten zwei Lehrerinen. → ✅ Hier arbeiten zwei Lehrerinnen. — پسوند ‎-in به ‎-innen تبدیل می‌شود و n دوتا می‌شود.
• ❌ Ich spreche mit den Kinder. → ✅ Ich spreche mit den Kindern. — در داتیو جمع خود اسم هم ‎-n می‌گیرد.

موضوعات مرتبط

جمع نامعین در درس حرف تعریف نامعین و اسم‌های بی‌جمع در درس اسم‌های شمارش‌ناپذیر آمده‌اند.