Κλίση των επιθέτων (Adjektivdeklination) στα γερμανικά: ασθενής, μικτή και ισχυρή κλίση

Κανόνας

Το γερμανικό επίθετο παίρνει κατάληξη μόνο όταν στέκεται αμέσως μπροστά από ουσιαστικό. Μετά τα sein, werden, bleiben και όταν λειτουργεί ως επίρρημα μένει στον βασικό τύπο: Das Zimmer ist hell. Er fährt schnell. Πρόσεξε: στα ελληνικά και το κατηγορούμενο συμφωνεί («είναι φωτεινό»), στα γερμανικά όχι.

Τη συμφωνία σε γένος, αριθμό και πτώση την ξέρεις από τα ελληνικά· η παγίδα είναι ότι η γερμανική κατάληξη εξαρτάται και από το είδος του άρθρου μπροστά: «η καλή / μια καλή μπίρα», αλλά das gute Bier / ein gutes Bier. Τρία μοτίβα:

• Ασθενής κλίση — μετά από der-λέξη: der, die, das, dieser, jener, jeder, welcher, mancher, solcher, alle, beide, sämtliche.
• Μικτή κλίση — μετά από ein-λέξη: ein, eine, kein και τα κτητικά mein, dein, sein, ihr, unser, euer, Ihr.
• Ισχυρή κλίση — χωρίς άρθρο (μη μετρήσιμα ουσιαστικά, πληθυντικός χωρίς άρθρο, και μετά τα άκλιτα etwas, viel, wenig, mehr).

Η ασθενής κλίση ακολουθεί τον «κανόνα του 5»: από τους δεκαέξι τύπους μόνο πέντε λήγουν σε -e — ονομαστική (Nominativ) αρσενικού, θηλυκού και ουδετέρου, και αιτιατική (Akkusativ) θηλυκού και ουδετέρου. Οι άλλοι έντεκα λήγουν σε -en, μαζί όλη η δοτική (Dativ), η γενική (Genitiv) και ο πληθυντικός.

Η μικτή κλίση είναι η ασθενής με τρία κελιά αλλαγμένα: όπου το ein δεν έχει δική του κατάληξη — ονομαστική αρσενικού, ονομαστική και αιτιατική ουδετέρου — το επίθετο δείχνει το γένος με -er, -es, -es. Στον πληθυντικό οι ein-λέξεις (keine, meine …) λειτουργούν σαν der-λέξεις: -en.

Χωρίς άρθρο το επίθετο παίρνει την κατάληξη που θα είχε το οριστικό άρθρο: guter Wein, gutem Wein, gute Ideen. Μία απόκλιση: στη γενική αρσενικού και ουδετέρου ενικού η κατάληξη είναι -en, όχι -es, γιατί το ουσιαστικό δείχνει ήδη το -s (guten Weines).

Δύο ακόμη σημεία. Μετά τα viele, einige, wenige, mehrere, andere το επίθετο κρατά την ισχυρή κατάληξη πληθυντικού (viele gute Ideen)· τα alle, beide, sämtliche είναι der-λέξεις και θέλουν -en (alle guten Ideen). Μόλις μπει κατάληξη, hoch → hoh- (ein hoher Turm), dunkel → dunkl- (ein dunkler Raum), teuer → teur- (ein teures Hotel)· τα sauber και bitter κρατούν το -e- (ein sauberes Hemd). Πολλά επίθετα στη σειρά παίρνουν την ίδια κατάληξη (ein großes, helles Zimmer), και τα παραθετικά μπροστά από ουσιαστικό κλίνονται κανονικά (der schnellste Zug).

Παραδείγματα

• Der neue Kollege kommt aus Wien. — Ο νέος συνάδελφος είναι από τη Βιέννη.
• Ich suche eine günstige Wohnung. — Ψάχνω ένα οικονομικό διαμέρισμα.
• Sie hat ein kleines Zimmer bekommen. — Πήρε ένα μικρό δωμάτιο.
• Wir wohnen in einem alten Haus. — Μένουμε σε ένα παλιό σπίτι.
• Das ist das Fahrrad meines älteren Bruders. — Αυτό είναι το ποδήλατο του μεγαλύτερου αδελφού μου.
• Zum Frühstück trinke ich schwarzen Kaffee. — Στο πρωινό πίνω μαύρο καφέ.
• Wir suchen Mitarbeiter mit guten Englischkenntnissen. — Ζητάμε συνεργάτες με καλές γνώσεις αγγλικών.
• Sie hat viele interessante Bücher gelesen. — Έχει διαβάσει πολλά ενδιαφέροντα βιβλία.
• Alle neuen Studenten bekommen einen Ausweis. — Όλοι οι νέοι φοιτητές παίρνουν ταυτότητα.
• Das Zimmer ist hell; wir haben auch ein helles Bad. — Το δωμάτιο είναι φωτεινό· έχουμε και ένα φωτεινό μπάνιο.
• Vor dem Bahnhof steht ein hoher Turm. — Μπροστά στον σταθμό υψώνεται ένας ψηλός πύργος.
• Wir haben ein teures Hotel gebucht. — Κλείσαμε ένα ακριβό ξενοδοχείο.

Πίνακας

Ασθενής κλίση (der-λέξεις):

Μικτή κλίση (ein-λέξεις):

Ισχυρή κλίση (χωρίς άρθρο):

Συχνά λάθη

• ❌ Ich habe ein neuer Wagen gekauft. → ✅ Ich habe einen neuen Wagen gekauft. — στην αιτιατική αρσενικού αλλάζουν και τα δύο (einen + -en)· το -er είναι της ονομαστικής.
• ❌ Der klein Hund bellt. → ✅ Der kleine Hund bellt. — μπροστά από ουσιαστικό το επίθετο παίρνει κατάληξη· γυμνό μένει μετά τα sein/werden/bleiben ή ως επίρρημα.
• ❌ Wir sprechen mit dem neue Kollegen. → ✅ Wir sprechen mit dem neuen Kollegen. — στη δοτική, μετά από άρθρο, κάθε τύπος λήγει σε -en.
• ❌ Ich habe viele guten Freunde. → ✅ Ich habe viele gute Freunde. — τα viele, einige, wenige, mehrere δεν είναι άρθρα: ισχυρή κατάληξη -e· -en μόνο μετά τα alle/beide.
• ❌ Das ist ein hoches Gebäude. → ✅ Das ist ein hohes Gebäude. — μπροστά από κατάληξη hoch → hoh-, όπως dunkel → dunkler και teuer → teures.