Η γενική (Genitiv) στα γερμανικά: des/der, καταλήξεις του ουσιαστικού και προθέσεις

Κανόνας

Η γενική (Genitiv) είναι η πτώση της κτήσης και του ονοματικού προσδιορισμού: απαντά στο Wessen? (ποιανού;) και συνδέει ουσιαστικό με ουσιαστικό — das Auto meines Vaters. Συνήθως εξαρτάται από ουσιαστικό, όχι από το ρήμα, και το ακολουθεί· μόνο ένα σκέτο όνομα μπαίνει μπροστά (Annas Auto). Η ελληνική γενική («του πατέρα μου») αντιστοιχεί καλά — όχι όμως στο «του δίνω», που στα γερμανικά είναι δοτική (Dativ).

Αλλάζουν δύο πράγματα: το άρθρο (αρσενικό και ουδέτερο des, θηλυκό και πληθυντικός der· ομοίως eines/meines, einer/meiner) και το ουσιαστικό: το αρσενικό και το ουδέτερο στον ενικό παίρνουν -s ή -es, το θηλυκό και ο πληθυντικός τίποτα.

• Το -es είναι υποχρεωτικό μετά από -s, -ß, -z, -tz, -x (des Hauses), και ένα απλό -s μετά από βραχύ φωνήεν διπλασιάζεται: des Busses, des Ergebnisses. Τα μονοσύλλαβα σε σύμφωνο παίρνουν κανονικά επίσης -es (des Mannes, des Kindes· σε μερικά και -s: des Tags), ενώ όσα λήγουν σε φωνήεν παίρνουν -s (des Sees, des Knies).
• Το -s μπαίνει στα πολυσύλλαβα, κυρίως σε όσα λήγουν σε άτονο -er, -el, -en (des Lehrers, des Fensters), και στα περισσότερα άλλα (des Urlaubs· des Erfolgs ή des Erfolges). Τα λατινικής ή ελληνικής προέλευσης σε -us/-os μένουν αμετάβλητα: des Rhythmus, des Zirkus.
• Τα ασθενή ουσιαστικά (n-Deklination) παίρνουν -en, όχι -s: des Studenten, des Nachbarn.

Τα κύρια ονόματα παίρνουν -s χωρίς απόστροφο: Annas Fahrrad, Deutschlands Hauptstadt. Όσα λήγουν ήδη σε -s, -ß, -x, -z ή -tz παίρνουν μόνο απόστροφο (Max' Auto, Hans' Buch)· αλλού η απόστροφος επιτρέπεται μόνο για να μένει αναγνωρίσιμη η βασική μορφή (Andrea's Blumenladen).

Οι έξι συχνότερες προθέσεις με γενική: während, wegen, trotz, statt (anstatt), innerhalb, außerhalb (στον επίσημο λόγο και aufgrund, angesichts, mithilfe). Με δοτική (wegen dem Wetter) είναι προφορικές ή τοπικές, όχι λάθος. Η δοτική είναι υποχρεωτική όταν η γενική δε θα φαινόταν, με σκέτο ουσιαστικό: wegen Geschäften. Λίγα ρήματα του επίσημου λόγου θέλουν αντικείμενο σε γενική: gedenken, bedürfen, sich erfreuen και το νομικό jemanden einer Sache beschuldigen.

Στην ομιλία τη γενική την αντικαθιστά συχνά το von + δοτική: das Auto von meinem Bruder. Ο γραπτός λόγος προτιμά τη γενική· χωρίς άρθρο ή επίθετο που να δείχνει την πτώση μένει μόνο το von: der Import von Waren.

Παραδείγματα

• Das ist das Auto meines Vaters. — Αυτό είναι το αυτοκίνητο του πατέρα μου.
• Die Farbe des Hauses gefällt mir nicht. — Δε μου αρέσει το χρώμα του σπιτιού.
• Der Vorschlag des Studenten wurde angenommen. — Η πρόταση του φοιτητή έγινε δεκτή.
• Die Meinung der Kinder ist uns wichtig. — Η γνώμη των παιδιών είναι σημαντική για εμάς.
• Annas Fahrrad steht im Hof. — Το ποδήλατο της Άννας είναι στην αυλή.
• Max' Auto ist schon wieder kaputt. — Το αυτοκίνητο του Μαξ είναι πάλι χαλασμένο.
• Während der Pause habe ich telefoniert. — Κατά τη διάρκεια του διαλείμματος μίλησα στο τηλέφωνο.
• Trotz des Regens sind wir spazieren gegangen. — Παρά τη βροχή πήγαμε βόλτα.
• Innerhalb einer Woche bekommen Sie eine Antwort. — Μέσα σε μία εβδομάδα θα πάρετε απάντηση.
• Wir gedenken der Opfer. — Τιμούμε τη μνήμη των θυμάτων.
• Das ist das Auto von meinem Bruder. — Αυτό είναι το αυτοκίνητο του αδελφού μου (προφορικά).

Πίνακας

Συχνά λάθη

• ❌ Das ist das Auto meines Vater. → ✅ Das ist das Auto meines Vaters. — τα αρσενικά και τα ουδέτερα θέλουν κι αυτά -s/-es· δεν αρκεί το άρθρο.
• ❌ Das ist die Tasche meiner Schwesters. → ✅ Das ist die Tasche meiner Schwester. — τα θηλυκά δεν παίρνουν κατάληξη· αλλάζει μόνο το άρθρο.
• ❌ Anna's Fahrrad steht im Hof. → ✅ Annas Fahrrad steht im Hof. — στα ονόματα το -s γράφεται χωρίς απόστροφο· απόστροφος μπαίνει μετά από -s, -ß, -x, -z, -tz (Max' Auto) ή για να μένει αναγνωρίσιμη η βασική μορφή (Andrea's Blumenladen).
• ❌ Trotz des Regen sind wir spazieren gegangen. → ✅ Trotz des Regens sind wir spazieren gegangen. — μετά από πρόθεση με γενική όλη η φράση είναι σε γενική, άρα το αρσενικό κρατά την κατάληξή του.
• ❌ Das ist das Auto von die Eltern. → ✅ Das ist das Auto von den Eltern. — το von θέλει δοτική· με γενική λες das Auto der Eltern.