Przeczenie w niemieckim: nicht, kein i nein — co i kiedy

Reguła

Niemiecki przeczy trzema słowami, a wybór jest mechaniczny: kein przeczy rzeczownikowi, nicht przeczy całej reszcie, a nein to wyłącznie słowo-odpowiedź na pytanie rozstrzygające (Ja-Nein-Frage).

kein stawiamy wtedy, gdy rzeczownik ma rodzajnik nieokreślony ein/eine albo nie ma żadnego rodzajnika. Ten drugi przypadek obejmuje liczbę mnogą oraz rzeczowniki niepoliczalne: Zeit, Geld, Hunger, Lust, Milch.

• Ich habe ein Auto. → Ich habe kein Auto.
• Ich trinke Kaffee. → Ich trinke keinen Kaffee.
• Wir haben Kinder. → Wir haben keine Kinder.

Końcówek nie trzeba uczyć się od nowa: w liczbie pojedynczej są takie jak przy ein, w liczbie mnogiej takie jak przy meine (tabela niżej).

nicht przeczy wszystkiemu pozostałemu: czasownikowi lub całemu zdaniu, przymiotnikom, przysłówkom, wyrażeniom przyimkowym, zaimkom, imionom i nazwom własnym oraz każdemu rzeczownikowi, który ma już rodzajnik określony, zaimek dzierżawczy albo wskazujący. kein i mein nigdy nie stoją obok siebie — „to nie mój rower” to nicht mein Fahrrad.

Najwięcej kłopotu sprawia pozycja. nicht stoi bezpośrednio przed elementem, któremu przeczy. Gdy przeczy całemu zdaniu, przesuwa się na koniec — za dopełnienia i okoliczniki czasu, ale wciąż przed drugą częścią orzeczenia (bezokolicznik, Partizip II, przedrostek rozdzielny), przed okolicznikiem miejsca i przed przymiotnikiem po czasowniku sein: Ich komme heute nicht, ale Ich kann heute nicht kommen, Ich fahre nicht nach Wien i Der Test war nicht schwer.

Jest jeszcze jedno słowo-odpowiedź: doch zaprzecza pytaniu z przeczeniem. Hast du keine Zeit? — Doch, ich habe Zeit. Pamiętaj też, że w niemieckim zdaniu występuje tylko jedno przeczenie: „nie mam nic” to Ich habe nichts, nigdy nicht nichts. Słowa nichts, niemand, nie czy nicht mehr to osobny rozdział, podobnie jak przedrostki i przyrostki przeczące (un-, -los: unfreundlich, arbeitslos); kein może też stać samodzielnie jako zaimek (Ich habe keins), ale na poziomie A1 prawie zawsze występuje przed rzeczownikiem.

Przykłady

• Ich trinke keinen Kaffee. — Nie pijam kawy.
• Wir haben heute keine Zeit. — Nie mamy dzisiaj czasu.
• Sie hat kein Auto. — Ona nie ma samochodu.
• Das ist nicht mein Fahrrad. — To nie jest mój rower.
• Der Film war nicht gut. — Film nie był dobry.
• Ich kenne den Mann nicht. — Nie znam tego mężczyzny.
• Ich kann heute nicht kommen. — Nie mogę dziś przyjść.
• Er hat gestern nicht angerufen. — On wczoraj nie zadzwonił.
• Kommst du mit? Nein, ich habe keine Lust. — Idziesz z nami? Nie, nie mam ochoty.

Tabela

Druga tabela zbiera w jednym miejscu pozycję nicht w zdaniu:

Typowe błędy

• ❌ Ich habe nicht Zeit. → ✅ Ich habe keine Zeit. — rzeczownik bez rodzajnika przeczymy przez kein, nie przez nicht.
• ❌ Ich trinke kein Kaffee. → ✅ Ich trinke keinen Kaffee. — kein ma końcówki jak ein, więc biernik rodzaju męskiego to keinen.
• ❌ Das ist kein mein Fahrrad. → ✅ Das ist nicht mein Fahrrad. — przed zaimkiem dzierżawczym stoi nicht; kein i mein wykluczają się nawzajem.
• ❌ Ich nicht verstehe das. → ✅ Ich verstehe das nicht. — nicht nigdy nie wchodzi między podmiot a odmieniony czasownik; czasownik zostaje na drugiej pozycji.
• ❌ Er ist nein zu Hause. → ✅ Er ist nicht zu Hause. — nein jest tylko odpowiedzią na pytanie; w zdaniu przeczymy słowem nicht.

Powiązane tematy

Jeśli wahasz się między keinen a keine, zajrzyj najpierw do rodzajnika nieokreślonego i do biernika — kein przejmuje te końcówki bez zmian. Pozycja nicht wynika z ogólnych zasad szyku zdania oznajmującego, którym poświęcony jest osobny rozdział.