Akkusativ (biernik): rodzajniki, zaimki i kiedy go używać

Reguła

Biernik (Akkusativ) to przypadek dopełnienia bliższego — osoby lub rzeczy, na którą skierowana jest czynność. Rozpoznasz go po pytaniu wen? (kogo?) albo was? (co?): Ich kaufe den Tisch → Was kaufe ich? Den Tisch.

Formy są proste, bo zmienia się tylko rodzaj męski: der → den, ein → einen, kein → keinen, mein → meinen. Rodzaj nijaki, żeński i liczba mnoga wyglądają dokładnie tak jak w mianowniku, a sam rzeczownik nie dostaje żadnej końcówki — zmieniają się tylko rzeczowniki N-deklinacji (patrz niżej), podczas gdy w celowniku liczby mnogiej rzeczownik dostaje -n, chyba że forma mnoga kończy się już na -n albo -s (den Frauen, den Autos).

Biernika wymagają cztery sytuacje:

• czasowniki z dopełnieniem bliższym: haben, brauchen, sehen, kaufen, essen, trinken, lesen, suchen, nehmen, besuchen, fragen, möchten;
• przyimki łączące się wyłącznie z biernikiem: durch, für, gegen, ohne, um (oraz bis). Przyimek entlang wymaga biernika tylko w pozycji po rzeczowniku: die Straße entlang. Po przyimkach zmiennych (in, an, auf…) biernik stoi tylko wtedy, gdy zdanie opisuje kierunek — to osobny rozdział;
• zwrot es gibt: Es gibt einen Supermarkt in der Nähe;
• określenia czasu bez przyimka: jeden Tag, nächste Woche, letzten Monat.

Niewielka grupa rzeczowników męskich (N-deklinacja) dostaje dodatkowo końcówkę -(e)n: den Studenten, den Nachbarn, den Herrn.

Ponieważ przypadek widać po rodzajniku, dopełnienie może stanąć na początku zdania i sens się nie zmieni: Den Film sehe ich morgen — podmiotem nadal jest ich.

Przykłady

• Ich habe einen Bruder und eine Schwester. — Mam brata i siostrę.
• Wir kaufen den Tisch und die Lampe. — Kupujemy ten stół i tę lampę.
• Siehst du den Mann dort? — Widzisz tam tego mężczyznę?
• Ohne meinen Ausweis darf ich nicht fliegen. — Bez mojego dowodu nie wolno mi lecieć.
• Der Kaffee ist für dich. — Ta kawa jest dla ciebie.
• Ich frage den Studenten nach dem Weg. — Pytam studenta o drogę.
• Es gibt keinen Bahnhof in diesem Dorf. — W tej wsi nie ma dworca.
• Jeden Tag lese ich eine Zeitung. — Codziennie czytam gazetę.
• Wir gehen durch den Park und um den See. — Idziemy przez park i dookoła jeziora.
• Ich rufe ihn heute Abend an. — Zadzwonię do niego dziś wieczorem.

Tabela

Typowe błędy

• ❌ Ich habe ein Hund. → ✅ Ich habe einen Hund. — Zmienia się tylko rodzaj męski: ein → einen.
• ❌ Ich sehe der Mann. → ✅ Ich sehe den Mann. — sehen ma dopełnienie bliższe, więc der → den.
• ❌ Das Geschenk ist für er. → ✅ Das Geschenk ist für ihn. — für zawsze wymaga biernika, a zaimek brzmi ihn.
• ❌ Ich frage den Student. → ✅ Ich frage den Studenten. — Rzeczowniki N-deklinacji poza mianownikiem dostają -(e)n.
• ❌ Ich helfe meinen Bruder. → ✅ Ich helfe meinem Bruder. — helfen łączy się z celownikiem; nie każde dopełnienie stoi w bierniku.

Powiązane tematy

Przeciwieństwem biernika jest mianownik, który oznacza podmiot i zachowuje męskie der. Odbiorcę czynności wskazuje celownik — ma własny rozdział, podobnie jak pełna tabela zaimków osobowych. Czy powiedzieć in den Park, czy in dem Park, wyjaśnia rozdział o przyimkach zmiennych, a podstawowe formy rodzajników znajdziesz w rozdziale o rodzajniku określonym.