Συνδετικά επιρρήματα (deshalb, trotzdem, außerdem) στα γερμανικά: θέση και σειρά λέξεων

Κανόνας

Τα συνδετικά επιρρήματα (Konjunktionaladverbien), όπως deshalb, trotzdem, außerdem, dann, sonst, συνδέουν μια πρόταση με την προηγούμενη — αλλά είναι επιρρήματα, όχι σύνδεσμοι. Αυτό εξηγεί τη σειρά των λέξεων: ως όρος της πρότασης το επίρρημα πιάνει μια θέση, ο παρατακτικός σύνδεσμος όχι.

Δύο θέσεις:

• Θέση 1 (Vorfeld). Το επίρρημα πιάνει τη θέση, το κλιτό ρήμα ακολουθεί στη θέση 2 και το υποκείμενο περνά πίσω από το ρήμα (αντιστροφή, Inversion): Ich bin krank, deshalb bleibe ich zu Hause. Το ελληνικό «γι' αυτό μένω σπίτι» δεν έχει υποκείμενο· το γερμανικό ich μπαίνει μετά το ρήμα.
• Μεσαίο πεδίο (Mittelfeld). Η πρόταση αρχίζει με το υποκείμενο και το επίρρημα μπαίνει νωρίς, αμέσως μετά το κλιτό ρήμα και τυχόν αντωνυμίες: Ich bleibe deshalb zu Hause. Στο τέλος της πρότασης δεν μπαίνει.

Σύγκρινε τους τρεις τρόπους σύνδεσης: ο παρατακτικός σύνδεσμος στέκεται στη θέση 0 και δεν αλλάζει τίποτα· το συνδετικό επίρρημα πιάνει τη θέση 1 και προκαλεί αντιστροφή· ο υποτακτικός σύνδεσμος στέλνει το κλιτό ρήμα στο τέλος.

Όχι δύο συνδετικά στη θέση 1. Μετά από προτασσόμενη πρόταση με weil ή obwohl η κύρια πρόταση αρχίζει ήδη με το κλιτό ρήμα, άρα δε μένει θέση 1 για deshalb ή trotzdem. Το ελληνικό «επειδή…, γι' αυτό…» δεν περνά αυτούσιο στα γερμανικά. Στο μεσαίο πεδίο το επίρρημα μπορεί να μείνει: Obwohl es regnet, gehen wir trotzdem spazieren.

Πέντε ομάδες σημασίας: αιτιολογικά / συμπερασματικά (deshalb, deswegen, darum, daher, folglich, also), εναντιωματικά / αντιθετικά (trotzdem, dennoch, allerdings, jedoch, stattdessen), προσθετικό (außerdem), χρονικά (dann, danach) και υποθετικό (sonst).

Στην αιτιολογική ομάδα το deshalb είναι το ουδέτερο, τα deswegen και darum πιο προφορικά, τα daher και folglich πιο επίσημα, και το also βγάζει συμπέρασμα («άρα»)· κατά τα άλλα είναι εναλλάξιμα. Το also δε σημαίνει «επίσης» (= auch).

Τα δύο μέρη είναι κύριες προτάσεις, οπότε τα χωρίζει κόμμα, άνω τελεία ή τελεία· το επίρρημα δεν αντικαθιστά το σημείο στίξης. Το jedoch μπορεί να μπει και πριν από το υποκείμενο χωρίς αντιστροφή, όπως το aber (…, jedoch er kam nicht) — σωστά και τα δύο.

Παραδείγματα

• Der Bus fährt heute nicht, deshalb nehme ich das Fahrrad. — Το λεωφορείο δεν κυκλοφορεί σήμερα, γι' αυτό παίρνω το ποδήλατο.
• Das Wetter war schlecht, trotzdem sind wir spazieren gegangen. — Ο καιρός ήταν άσχημος, παρ' όλα αυτά πήγαμε βόλτα.
• Die Wohnung ist teuer, außerdem ist sie zu klein. — Το διαμέρισμα είναι ακριβό, επιπλέον είναι πολύ μικρό.
• Zuerst räume ich die Küche auf, danach mache ich die Wäsche. — Πρώτα συγυρίζω την κουζίνα, μετά πλένω τα ρούχα.
• Beeil dich, sonst verpassen wir den Zug. — Βιάσου, αλλιώς θα χάσουμε το τρένο.
• Ich habe deine Nachricht gelesen, allerdings hatte ich keine Zeit zu antworten. — Διάβασα το μήνυμά σου, ωστόσο δεν είχα χρόνο να απαντήσω.
• Der Laden war geschlossen, also sind wir ins Café gegangen. — Το μαγαζί ήταν κλειστό, οπότε πήγαμε στο καφέ.
• Wir fahren nicht mit dem Auto, stattdessen nehmen wir den Zug. — Δεν πάμε με το αυτοκίνητο· αντ' αυτού παίρνουμε το τρένο.
• Ich bin erkältet; ich bleibe deshalb heute im Homeoffice. — Είμαι κρυωμένος· γι' αυτό σήμερα δουλεύω από το σπίτι.

Πίνακας

Συχνά λάθη

• ❌ Ich bin krank, deshalb ich bleibe zu Hause. → ✅ Ich bin krank, deshalb bleibe ich zu Hause. — το deshalb πιάνει τη θέση 1, άρα το κλιτό ρήμα έρχεται δεύτερο και το υποκείμενο μετά.
• ❌ Der Zug ist teuer, außerdem er langsam ist. → ✅ Der Zug ist teuer, außerdem ist er langsam. — το επίρρημα δεν ανοίγει δευτερεύουσα, άρα το ρήμα δεν πάει στο τέλος· αυτό το κάνουν τα obwohl ή weil.
• ❌ Weil ich krank bin, deshalb bleibe ich zu Hause. → ✅ Weil ich krank bin, bleibe ich zu Hause. — η προτασσόμενη δευτερεύουσα πιάνει ήδη τη θέση 1 και δηλώνει την αιτία.
• ❌ Ich bleibe zu Hause deshalb. → ✅ Ich bleibe deshalb zu Hause. — μέσα στην πρόταση το επίρρημα μπαίνει νωρίς, αμέσως μετά το ρήμα, όχι στο τέλος.
• ❌ Ich bin krank deshalb bleibe ich zu Hause. → ✅ Ich bin krank, deshalb bleibe ich zu Hause. — δύο κύριες προτάσεις θέλουν κόμμα, άνω τελεία ή τελεία.