Η ονομαστική (Nominativ) στα γερμανικά: το υποκείμενο, τα άρθρα του και wer/was

Κανόνας

Η ονομαστική (Nominativ) είναι η πτώση του υποκειμένου — του προσώπου ή του πράγματος που κάνει κάτι ή που περιγράφεται. Η ερώτηση-τεστ είναι Wer? (ποιος;) για πρόσωπα και Was? (τι;) για πράγματα, και την κάνεις μπροστά από το κλιτό ρήμα: Wer wartet draußen? → ein Kollege.

Η λειτουργία είναι ίδια με την ελληνική ονομαστική, οπότε η ιδέα σού είναι γνώριμη. Από αυτήν προκύπτουν τρία πράγματα:

• Είναι η βασική μορφή. Τα λεξικά, οι λίστες λεξιλογίου και το άρθρο που απομνημονεύεις (der Tisch, das Buch, die Lampe) είναι σε ονομαστική — όπως και στα ελληνικά. Κάθε άλλη πτώση είναι αλλαγή αυτής της μορφής.
• Το υποκείμενο ορίζει το ρήμα. Υποκείμενο στον ενικό, ρήμα στον ενικό· υποκείμενο στον πληθυντικό, ρήμα στον πληθυντικό: Das Kind spielt / Die Kinder spielen. Και επειδή τα γερμανικά δεν παραλείπουν την αντωνυμία-υποκείμενο, λες Er ist …, όχι σκέτο Ist ….
• Η θέση δεν καθορίζει την πτώση. Το κλιτό ρήμα στέκεται στη δεύτερη θέση, οπότε το υποκείμενο συχνά έρχεται μετά από αυτό: Heute kocht mein Vater. Παραμένει ονομαστική. Το ελληνικό «Σήμερα ο πατέρας μου μαγειρεύει» δε μεταφέρεται λέξη προς λέξη.

Δεύτερη ονομαστική εμφανίζεται μετά από τέσσερα συνδετικά ρήματα: sein, werden, bleiben, heißen. Δεν παίρνουν αντικείμενο, εξισώνουν δύο πράγματα, οπότε και οι δύο πλευρές μένουν σε ονομαστική — όπως το ελληνικό κατηγορούμενο μετά το «είμαι / γίνομαι»: Er ist ein guter Lehrer, Sie wird Ärztin, Anna bleibt meine beste Freundin.

Η σύγκριση με την αιτιατική (Akkusativ) είναι εύκολη, γιατί στα άρθρα αλλάζει μόνο το αρσενικό: der → den, ein → einen, kein → keinen, mein → meinen. Ουδέτερο, θηλυκό και πληθυντικός είναι ίδια στις δύο πτώσεις — προσοχή, στα ελληνικά αλλάζει και το θηλυκό (η → την), στα γερμανικά το die μένει die. Έτσι, μια αρσενική λέξη ή η ερώτηση wer?/wen? σού δείχνει την πτώση. Οι προσωπικές αντωνυμίες είναι η εξαίρεση: έχουν δικούς τύπους αντικειμένου σχεδόν σε κάθε πρόσωπο (ich → mich, er → ihn, wir → uns), που ανήκουν στο κεφάλαιο της αιτιατικής· η δοτική (Dativ) και η γενική (Genitiv) έχουν επίσης δικά τους κεφάλαια.

Παραδείγματα

• Der Zug fährt um acht Uhr ab. — Το τρένο φεύγει στις οχτώ.
• Meine Schwester wohnt in Berlin. — Η αδελφή μου μένει στο Βερολίνο.
• Heute kocht mein Vater. — Σήμερα μαγειρεύει ο πατέρας μου.
• Wer wartet draußen? — Ein Kollege von mir. — Ποιος περιμένει έξω; — Ένας συνάδελφός μου.
• Das Kind und die Eltern kommen später. — Το παιδί και οι γονείς έρχονται αργότερα.
• Er ist mein bester Freund. — Αυτός είναι ο καλύτερός μου φίλος.
• Sie wird Ärztin. — Αυτή θα γίνει γιατρός.
• Anna bleibt meine beste Freundin. — Η Άννα παραμένει η καλύτερή μου φίλη.
• Die Kinder spielen im Garten, ein Hund schläft auf der Terrasse. — Τα παιδιά παίζουν στον κήπο, ένας σκύλος κοιμάται στη βεράντα.
• Meine Lehrerin heißt Frau Weber. — Η δασκάλα μου λέγεται κυρία Βέμπερ.

Πίνακας

Συχνά λάθη

• ❌ Den Zug fährt um acht Uhr ab. → ✅ Der Zug fährt um acht Uhr ab. — αυτός που κάνει την ενέργεια είναι το υποκείμενο και μπαίνει σε ονομαστική· το den είναι η αιτιατική του αρσενικού.
• ❌ Er ist einen guten Lehrer. → ✅ Er ist ein guter Lehrer. — μετά το sein το δεύτερο ουσιαστικό είναι ονομαστική, όχι αντικείμενο.
• ❌ Wen hat angerufen? → ✅ Wer hat angerufen? — το wer ρωτά για το υποκείμενο, το wen για το άμεσο αντικείμενο.
• ❌ Die Kinder spielt im Garten. → ✅ Die Kinder spielen im Garten. — η κατάληξη του ρήματος ακολουθεί το υποκείμενο: πληθυντικό υποκείμενο, ρήμα στον πληθυντικό.
• ❌ Heute mein Vater kocht. → ✅ Heute kocht mein Vater. — το κλιτό ρήμα μένει στη δεύτερη θέση· το υποκείμενο πάει πίσω του και κρατά την ονομαστική.

Σχετικά θέματα

Μάθε την ονομαστική μαζί με την αιτιατική — το ζευγάρι καλύπτει σχεδόν κάθε πρόταση του A1 — και δες τα κεφάλαια για τα άρθρα, αν τα der/das/die σού φαίνονται ακόμη τυχαία.