Η αιτιατική (Akkusativ) στα γερμανικά: πότε χρησιμοποιείται και πώς αλλάζουν τα άρθρα

Κανόνας

Η αιτιατική (Akkusativ) είναι η πτώση του άμεσου αντικειμένου — του προσώπου ή του πράγματος που δέχεται την ενέργεια. Τη βρίσκεις με την ερώτηση Wen? (ποιον;) ή Was? (τι;) μετά το ρήμα: Ich kaufe den Tisch → Was kaufe ich? den Tisch.

Η λειτουργία είναι ίδια με την ελληνική αιτιατική. Και τα καλά νέα στο A1: αλλάζουν μόνο οι αρσενικοί τύποι. der → den, ein → einen, kein → keinen, mein/dein/sein → meinen/deinen/seinen. Ουδέτερο, θηλυκό και πληθυντικός είναι ίδια με την ονομαστική (Nominativ) — προσοχή, στα ελληνικά αλλάζει και το θηλυκό (η → την), στα γερμανικά το die μένει die. Και το ίδιο το ουσιαστικό δεν αλλάζει· μόνο τα ασθενή ουσιαστικά παρακάτω παίρνουν -(e)n, ενώ στη δοτική (Dativ) πληθυντικού το ουσιαστικό παίρνει -n, εκτός αν ο πληθυντικός λήγει ήδη σε -n ή -s (den Frauen, den Autos).

Τέσσερα πράγματα βάζουν μια λέξη σε αιτιατική:

• Ρήματα με άμεσο αντικείμενο: haben, brauchen, sehen, kaufen, essen, trinken, lesen, suchen, nehmen, besuchen, fragen, möchten.
• Οι προθέσεις της αιτιατικής durch, für, gegen, ohne, um — πάντα, χωρίς εξαίρεση· εδώ ανήκει και το bis. Το entlang παίρνει αιτιατική μόνο όταν μπαίνει μετά το ουσιαστικό: die Straße entlang. Οι δίπτωτες προθέσεις (Wechselpräpositionen: in, an, auf …) παίρνουν επίσης αιτιατική όταν δηλώνουν κατεύθυνση· αυτό έχει δικό του κεφάλαιο.
• es gibt: Es gibt einen Supermarkt in der Nähe.
• Χρονικές εκφράσεις χωρίς πρόθεση: jeden Tag, nächste Woche, letzten Monat.

Μια μικρή ομάδα αρσενικών, τα ασθενή ουσιαστικά (n-Deklination), παίρνει -(e)n στην αιτιατική: der Student → den Studenten, der Nachbar → den Nachbarn, der Herr → den Herrn.

Μην ταυτίζεις κάθε ελληνική αιτιατική με τη γερμανική: τα «βοηθάω τον αδελφό μου» και «ευχαριστώ τον φίλο μου» έχουν στα ελληνικά αιτιατική, όμως τα helfen και danken θέλουν δοτική (Dativ) — πτώση που τα ελληνικά δεν έχουν και που δεν ταυτίζεται με την ελληνική γενική.

Επειδή τα γερμανικά σημαδεύουν το αντικείμενο με το άρθρο και όχι με τη σειρά των λέξεων, το αντικείμενο μπορεί να πάει μπροστά για έμφαση και η πρόταση να σημαίνει το ίδιο: Den Film sehe ich morgen — πάλι εγώ βλέπω την ταινία.

Παραδείγματα

• Ich habe einen Bruder und eine Schwester. — Έχω έναν αδελφό και μία αδελφή.
• Wir kaufen den Tisch und die Lampe. — Αγοράζουμε το τραπέζι και τη λάμπα.
• Siehst du den Mann dort? — Βλέπεις τον άντρα εκεί;
• Ohne meinen Ausweis darf ich nicht fliegen. — Χωρίς την ταυτότητά μου δεν επιτρέπεται να πετάξω.
• Der Kaffee ist für dich. — Ο καφές είναι για σένα.
• Ich frage den Studenten nach dem Weg. — Ρωτάω τον φοιτητή για τον δρόμο.
• Es gibt keinen Bahnhof in diesem Dorf. — Σε αυτό το χωριό δεν υπάρχει σιδηροδρομικός σταθμός.
• Jeden Tag lese ich eine Zeitung. — Κάθε μέρα διαβάζω μια εφημερίδα.
• Wir gehen durch den Park und um den See. — Περπατάμε μέσα από το πάρκο και γύρω από τη λίμνη.
• Ich rufe ihn heute Abend an. — Θα τον πάρω τηλέφωνο απόψε.

Πίνακας

Συχνά λάθη

• ❌ Ich habe ein Hund. → ✅ Ich habe einen Hund. — μόνο το αρσενικό αλλάζει: ein → einen.
• ❌ Ich sehe der Mann. → ✅ Ich sehe den Mann. — το sehen παίρνει άμεσο αντικείμενο, άρα der → den.
• ❌ Das Geschenk ist für er. → ✅ Das Geschenk ist für ihn. — το für παίρνει πάντα αιτιατική, και ο τύπος της αντωνυμίας είναι ihn.
• ❌ Ich frage den Student. → ✅ Ich frage den Studenten. — τα ασθενή αρσενικά παίρνουν -(e)n σε όλους τους τύπους εκτός από την ονομαστική ενικού.
• ❌ Ich helfe meinen Bruder. → ✅ Ich helfe meinem Bruder. — το helfen παίρνει δοτική, παρότι το ελληνικό «βοηθάω τον αδελφό μου» έχει αιτιατική· δεν είναι κάθε αντικείμενο σε Akkusativ.

Σχετικά θέματα

Σύγκρινε τους τύπους με την ονομαστική, όπου το αρσενικό άρθρο μένει der, και με τη δοτική, που δηλώνει τον αποδέκτη. Αν δεν ξέρεις αν λέγεται in den Park ή in dem Park, η απάντηση βρίσκεται στο κεφάλαιο για τις δίπτωτες προθέσεις.