Κτητικά στα γερμανικά (mein, dein, sein, ihr): τύποι και καταλήξεις

Κανόνας

Το κτητικό δείχνει σε ποιον ανήκει κάτι: mein Auto, deine Idee, ihr Hund. Τα γερμανικά μοιράζουν τη δουλειά στα δύο: ο κάτοχος διαλέγει το θέμα, το ουσιαστικό που ανήκει διαλέγει την κατάληξη.

Στα ελληνικά λες «το αυτοκίνητό μου», με τον αδύνατο τύπο «μου» μετά το ουσιαστικό, που δεν αλλάζει. Το γερμανικό κτητικό άρθρο (Possessivartikel) μπαίνει πριν από το ουσιαστικό και κλίνεται όπως το ein.

Τα εννέα θέματα: ich → mein-, du → dein-, er → sein-, es → sein-, sie (αυτή) → ihr-, wir → unser-, ihr (εσείς, πληθυντικός) → euer-, sie (αυτοί) → ihr-, Sie (ευγενείας) → Ihr-.

Το θέμα ακολουθεί το γραμματικό γένος και το πρόσωπο του κατόχου, όχι το πράγμα που ανήκει. Εδώ τα ελληνικά βοηθούν, γιατί κάνουν το ίδιο: sein = «του», ihr = «της». Έτσι Anna sucht ihren Schlüssel («το κλειδί της»), αλλά Paul sucht seinen Schlüssel («το κλειδί του»). Και για ουδέτερο κάτοχο μπαίνει sein-, όπως το ελληνικό «του»: Das Mädchen sucht seinen Schlüssel.

Το δεύτερο μισό είναι καθαρή μηχανική: τα κτητικά παίρνουν τις ίδιες καταλήξεις με τα ein και kein. Καμία κατάληξη στο αρσενικό της ονομαστικής (Nominativ) και στο ουδέτερο ενικού (ονομαστική και αιτιατική/Akkusativ), -e στο θηλυκό και στον πληθυντικό, -en στο αρσενικό της αιτιατικής, -em και -er στη δοτική (Dativ) ενικού και -en στη δοτική πληθυντικού (meinen Eltern), όπου και το ουσιαστικό παίρνει -n: mit meinen Freunden.

Δύο λεπτομέρειες. Το euer χάνει το -e- του θέματος μόλις προστεθεί κατάληξη (euer Zimmer → eure Zimmer, euren Eltern), ενώ το unser το κρατά (unsere Wohnung). Και το Ihr του ευγενικού Sie γράφεται με κεφαλαίο σε κάθε θέση της πρότασης· έτσι ξεχωρίζει γραπτά από το ihr («της», «τους»).

Όταν το ουσιαστικό παραλείπεται, το κτητικό γίνεται αυτόνομη αντωνυμία («ο δικός μου») και χρειάζεται πλήρη κατάληξη: αρσενικό ονομαστικής -er, ουδέτερο -(e)s, τα υπόλοιπα όπως στον πίνακα. Ist das dein Stift? – Nein, meiner ist blau. / Das ist meins. Ο μακρύς τύπος meines είναι εξίσου σωστός· το meins είναι ο καθημερινός.

Οι τύποι της γενικής (Genitiv), όπως meines Bruders, έρχονται σε επόμενο επίπεδο.

Παραδείγματα

• Mein Bruder wohnt in Hamburg. — Ο αδελφός μου μένει στο Αμβούργο.
• Wie heißt deine Schwester? — Πώς λένε την αδελφή σου;
• Er sucht seinen Schlüssel. — Ψάχνει το κλειδί του.
• Sie fährt mit ihrem Fahrrad zur Arbeit. — Πηγαίνει στη δουλειά με το ποδήλατό της.
• Unsere Wohnung ist ziemlich klein. — Το διαμέρισμά μας είναι αρκετά μικρό.
• Habt ihr eure Hausaufgaben gemacht? — Κάνατε (εσείς, πληθυντικός) τις ασκήσεις σας για το σπίτι;
• Ich helfe meiner Mutter im Garten. — Βοηθάω τη μητέρα μου στον κήπο.
• Ist das Ihr Mantel, Frau Weber? — Αυτό είναι το παλτό σας (ευγενείας), κυρία Βέμπερ;
• Das ist nicht mein Stift — meiner ist blau. — Αυτό δεν είναι το στιλό μου — το δικό μου είναι μπλε.

Πίνακας

Χωρίς ουσιαστικό:

Συχνά λάθη

• ❌ Sie liebt ihr Mann. → ✅ Sie liebt ihren Mann. — η κατάληξη έρχεται από το ουσιαστικό που ανήκει: το der Mann ως άμεσο αντικείμενο είναι αρσενικό σε Akkusativ, άρα -en.
• ❌ Er fährt mit seine Schwester. → ✅ Er fährt mit seiner Schwester. — το mit παίρνει Dativ, και το θηλυκό της δοτικής λήγει σε -er.
• ❌ Anna besucht seinen Vater. → ✅ Anna besucht ihren Vater. — αν πρόκειται για τον πατέρα της ίδιας της Άννας, το θέμα ακολουθεί τον κάτοχο: η Άννα = sie, άρα ihr- («τον πατέρα της»)· το seinen Vater θα ήταν ο πατέρας κάποιου άλλου άντρα.
• ❌ Das ist meine Buch. → ✅ Das ist mein Buch. — το ουδέτερο ενικού δεν παίρνει κατάληξη σε ονομαστική και αιτιατική, ακριβώς όπως το ein Buch.
• ❌ Ist das dein? → ✅ Ist das deins? — χωρίς ουσιαστικό το κτητικό χρειάζεται πλήρη κατάληξη: ουδέτερο -(e)s (deins/deines), αρσενικό -er (deiner).

Σχετικά θέματα

Μάθε τα θέματα των κτητικών μαζί με τις προσωπικές αντωνυμίες και τις καταλήξεις μαζί με τα ein και kein — είναι ακριβώς το ίδιο σύνολο. Τα κεφάλαια για την αιτιατική και τη δοτική δείχνουν από πού έρχονται τα -en, -em και -er.