Strona bierna w niemieckim (Passiv): werden + Partizip II

Reguła

Niemiecka strona bierna (Passiv) stawia w centrum czynność, a wykonawcę odsuwa na dalszy plan. Tworzysz ją z werden + Partizip II: Der Brief wird geschrieben. Czas gramatyczny niesie samo werden, imiesłów pozostaje bez zmian.

Na poziomie B1 wystarczą trzy czasy:

• Präsens — wird / werden + Partizip II: Das Auto wird repariert.
• Präteritum — wurde / wurden + Partizip II: Das Auto wurde repariert.
• Perfekt — sein + Partizip II + worden: Das Auto ist repariert worden. Jako czasownik posiłkowy strony biernej werden ma imiesłów worden (bez ge-), a ten Perfekt buduje się zawsze z sein.

Przekształcenie zdania czynnego przebiega według czytelnego schematu: dopełnienie w bierniku staje się podmiotem w mianowniku, reszta zdania zachowuje swoje przypadki. Der Mechaniker repariert das Auto → Das Auto wird repariert.

Dopełnienie w celowniku zostaje w celowniku i nigdy nie awansuje na podmiot: Man hilft mir → Mir wird geholfen. Takie zdanie w ogóle nie ma podmiotu, więc werden stoi w 3. osobie liczby pojedynczej. Tak samo zachowują się danken, gratulieren, antworten, zuhören i folgen.

Wykonawcy nie trzeba nazywać i w większości zdań biernych zostaje on pominięty. Jeśli już go podajesz: von + Dativ przy osobie, instytucji i istocie żywej (von meiner Oma, von der Polizei), durch + Akkusativ przy środku, przyczynie i pośredniku (durch ein Erdbeben).

Czasowniki nazywające czynność, ale bez dopełnienia w bierniku — tanzen, rauchen, arbeiten, lachen — tworzą stronę bierną nieosobową: Es wird getanzt („tańczy się”). To es może stać wyłącznie na pierwszej pozycji i znika, gdy zdanie otwiera inny element: Heute wird getanzt. / Hier wird nicht geraucht. Czasowniki takie jak bleiben czy gefallen jej nie tworzą.

Szyk to znana klamra: werden na pozycji 2, Partizip II na końcu zdania głównego; w zdaniu podrzędnym cała grupa czasownikowa wędruje na koniec (…, weil die Straße repariert wird). Z czasownikiem modalnym klamrę zamyka bezokolicznik werden: Das Formular muss ausgefüllt werden; …, weil das Formular ausgefüllt werden muss.

Dwie granice warto zapamiętać: haben, besitzen, bekommen, kennen, wissen, kosten oraz es gibt nie mają strony biernej. I nie myl przebiegu ze stanem: Die Tür wird geöffnet to czynność, a Die Tür ist geöffnet to jej rezultat, czyli Zustandspassiv — ma osobny rozdział.

Przykłady

• Die Rechnung wird morgen bezahlt. — Rachunek zostanie jutro zapłacony.
• Der Vertrag wurde gestern unterschrieben. — Umowa została wczoraj podpisana.
• Das Auto ist schon repariert worden. — Samochód został już naprawiony.
• Der Kuchen wird von meiner Oma gebacken. — Ciasto jest pieczone przez moją babcię.
• Die Stadt wurde durch ein Erdbeben zerstört. — Miasto zostało zniszczone przez trzęsienie ziemi.
• Mir wird hier nicht geholfen. — Nikt mi tu nie pomaga.
• Es wird heute Abend getanzt. — Dziś wieczorem będzie się tańczyć.
• Hier wird nicht geraucht. — Tutaj się nie pali.
• Das Formular muss bis Freitag ausgefüllt werden. — Formularz musi zostać wypełniony do piątku.
• Ich weiß nicht, wann die Straße repariert wird. — Nie wiem, kiedy ulica zostanie naprawiona.

Tabela

Typowe błędy

• ❌ Das Haus ist letztes Jahr gebaut geworden. → ✅ Das Haus ist letztes Jahr gebaut worden. — jako czasownik posiłkowy strony biernej werden ma imiesłów worden; geworden należy do werden jako czasownika głównego (Er ist Lehrer geworden).
• ❌ Das Auto hat repariert worden. → ✅ Das Auto ist repariert worden. — Perfekt strony biernej tworzy się z sein, nie z haben.
• ❌ Den Brief wird heute geschrieben. → ✅ Der Brief wird heute geschrieben. — dopełnienie w bierniku ze zdania czynnego staje się podmiotem w mianowniku.
• ❌ Ich werde geholfen. → ✅ Mir wird geholfen. — helfen rządzi celownikiem, a dopełnienie w celowniku nie może zostać podmiotem; werden stoi w 3. osobie liczby pojedynczej.
• ❌ Das Formular muss ausgefüllt worden. → ✅ Das Formular muss ausgefüllt werden. — po czasowniku modalnym strona bierna kończy się bezokolicznikiem werden.

Powiązane tematy

Zustandspassiv (ist geöffnet) i formy przeszłe strony biernej z czasownikami modalnymi mają własny rozdział. Jeśli problemem jest sam imiesłów, zajrzyj do rozdziału o czasie Perfekt, a przesunięcie przypadków, na którym opiera się strona bierna, wyjaśniają rozdziały o bierniku i celowniku.