Liczba mnoga w niemieckim (Plural): pięć końcówek i ich zasady

Reguła

Niemiecki tworzy liczbę mnogą za pomocą pięciu końcówek: -e, -(e)n, -er, -s albo bez żadnej końcówki. Formy na -e, -er i te bez końcówki mogą dodatkowo dostać przegłos (Umlaut: a → ä, o → ö, u → ü, au → äu). Niezależnie od końcówki rodzajnik w liczbie mnogiej to zawsze die: der Tisch, das Buch, die Frau → die Tische, die Bücher, die Frauen.

Nie ma jednej reguły obejmującej wszystkie rzeczowniki, ale rodzaj gramatyczny i ostatnia sylaba pozwalają trafnie zgadywać:

• Prawie wszystkie rzeczowniki żeńskie biorą -(e)n: die Zeitung → die Zeitungen, die Blume → die Blumen. Ta reguła jest silniejsza od pozostałych, więc żeńskie wyrazy na -el i -er też dostają -n: die Gabel → die Gabeln, die Schwester → die Schwestern, die Nummer → die Nummern. Wyrazy na -in podwajają n: die Ärztin → die Ärztinnen.
• Rzeczowniki męskie najczęściej biorą -e, bardzo często z przegłosem: der Tag → die Tage, der Zug → die Züge.
• Krótkie rzeczowniki nijakie często biorą -er, w miarę możliwości z przegłosem: das Kind → die Kinder, das Buch → die Bücher. Dołącza do nich kilka męskich: der Mann → die Männer.
• Męskie i nijakie wyrazy na -er, -el i -en nie dostają nic, tak samo zdrobnienia na -chen i -lein — liczbę mnogą pokazuje sam rodzajnik: das Zimmer → die Zimmer, das Mädchen → die Mädchen. Część z nich mimo to ma przegłos: der Vater → die Väter, der Apfel → die Äpfel.
• -s należy do zapożyczeń, skrótów, nazwisk i rzeczowników kończących się na samogłoskę inną niż -e: das Auto → die Autos, die Oma → die Omas, der Chef → die Chefs.

Poza końcówką trzeba pamiętać o dwóch rzeczach. Przegłos przyjmują tylko a, o, u i au, a rzeczowniki żeńskie rzadko go mają — poza małą grupą: die Hand → die Hände, die Stadt → die Städte, die Nacht → die Nächte, die Maus → die Mäuse, die Mutter → die Mütter, die Tochter → die Töchter (dwa ostatnie bez końcówki). Druga rzecz to celownik (Dativ) liczby mnogiej, w którym sam rzeczownik dostaje -n: mit den Kindern, bei den Freunden — chyba że forma mnoga kończy się już na -n albo -s (den Frauen, den Autos).

Końcówki nie da się przewidzieć, więc ucz się rzeczownika z rodzajnikiem i formą mnogą: der Stuhl, die Stühle. Kilka rzeczowników nie ma liczby mnogiej (Milch, Zucker), a kilka ma tylko mnogą (die Eltern, die Ferien).

Przykłady

• Auf dem Tisch liegen zwei Bücher. — Na stole leżą dwie książki.
• Meine Brüder wohnen in Hamburg. — Moi bracia mieszkają w Hamburgu.
• Die Kinder spielen im Garten. — Dzieci bawią się w ogrodzie.
• Ich habe beide Schlüssel verloren. — Zgubiłem oba klucze.
• In der Straße parken viele Autos. — Na ulicy parkuje dużo samochodów.
• Die Frauen warten vor dem Eingang. — Kobiety czekają przed wejściem.
• Wir kaufen drei Äpfel und vier Tomaten. — Kupujemy trzy jabłka i cztery pomidory.
• An der Schule arbeiten fünf Lehrerinnen. — W szkole pracuje pięć nauczycielek.
• Mit den Kindern fahre ich morgen ins Museum. — Jutro jadę z dziećmi do muzeum.

Tabela

Typowe błędy

• ❌ Ich habe zwei Zimmers. → ✅ Ich habe zwei Zimmer. — męskie i nijakie rzeczowniki na -er, -el i -en nie dostają końcówki; żeńskie owszem (die Nummer → die Nummern).
• ❌ Dort spielen drei Mädchens. → ✅ Dort spielen drei Mädchen. — wyrazy na -chen i -lein nigdy nie zmieniają formy w liczbie mnogiej.
• ❌ Im Garten stehen zwei Baume. → ✅ Im Garten stehen zwei Bäume. — wiele rzeczowników męskich dostaje -e oraz przegłos.
• ❌ Hier arbeiten zwei Lehrerinen. → ✅ Hier arbeiten zwei Lehrerinnen. — z -in powstaje -innen, więc n się podwaja.
• ❌ Ich spreche mit den Kinder. → ✅ Ich spreche mit den Kindern. — w celowniku liczby mnogiej sam rzeczownik dostaje -n.

Powiązane tematy

Rodzajnik die znasz już z rozdziałów o rodzajniku określonym; nieokreślonego w liczbie mnogiej nie ma — ein Buch daje po prostu Bücher. Dodatkowego -n w mit den Kindern nie mylimy z N-deklinacją, gdzie część rzeczowników męskich ma -n już w liczbie pojedynczej.