Shkalla krahasore dhe sipërore në gjermanisht (Komparativ, Superlativ): -er, am -sten, als

Rregulla

Gjermanishtja krahason me mbaresa, jo me fjalë shtesë: krahasorja (Komparativ) shton -er, sipërorja (Superlativ) përdor am …-sten. Kjo vlen edhe për mbiemrat e gjatë: interessant → interessanter → am interessantesten.

Shqipja përdor fjalë të veçanta (më i madh, më i madhi); kurthi është ta përkthesh «më» me mehr.

Tri modele fjalish:

• Ndryshim – krahasore + als (≈ se / sesa): Mein Bruder ist älter als ich.
• Barazi – (genau)so … wie / nicht so … wie (≈ aq … sa): Das Fahrrad ist nicht so teuer wie das Auto.
• Maja e grupit – sipërore: Von allen Schülern läuft Jonas am schnellsten.

Pas als dhe wie përemri ruan rasën e elementit me të cilin krahasohet, zakonisht emëroren (Nominativ): größer als ich, jo als mich.

Sipërorja ka dy forma. am …-sten përdoret pas sein, werden, bleiben dhe me folje. der/die/das …-ste qëndron drejtpërdrejt para emrit; aty lakohet si çdo mbiemër, në çdo rasë: das schönste Hotel, mit dem schnellsten Zug. Edhe krahasorja para emrit lakohet: ein schnelleres Auto, mein älterer Bruder.

Katër detaje forme:

• Umlaut merr një grup mbiemrash të shkurtër: alt, arm, dumm, hart, jung, kalt, klug, krank, kurz, lang, scharf, schwach, stark, warm (edhe grob → gröber). Shumë të tjerë e ruajnë zanoren: laut, klar, flach, froh, stolz, voll, bunt, schlank. Disa lëkunden, me dy forma të sakta: gesund (gesünder / gesunder), si dhe nass, blass, rot, schmal.
• -e- në sipërore pas -d, -t, -s, -ß, -z, -sch, kur rrokja e fundit është e theksuar: am ältesten, am kürzesten, am heißesten, am hübschesten, am interessantesten. Përjashtim: groß → am größten. Mbiemrat me -isch të patheksuar marrin vetëm -sten: am praktischsten.
• Mbiemrat me -el/-er e humbin -e-në në krahasore (dunkel → dunkler, teuer → teurer); ata me -e shtojnë vetëm -r (leise → leiser). Sipërorja e ruan temën e plotë: am dunkelsten, am teuersten, am leisesten.
• Gjashtë krahasime janë të parregullta (tabela e dytë). mehr nuk lakohet kurrë: mehr Zeit, mehr Bücher.

Për një cilësi që rritet: immer + krahasore, si shqip gjithnjë e më: Der Film wird immer spannender.

Shembuj

• Mein Bruder ist älter als ich. — Vëllai im është më i madh se unë.
• Heute ist es wärmer als gestern. — Sot është më ngrohtë se dje.
• Das Fahrrad ist nicht so teuer wie das Auto. — Biçikleta nuk është aq e shtrenjtë sa makina.
• Dieses Zimmer ist dunkler als das andere. — Kjo dhomë është më e errët se tjetra.
• Ich trinke lieber Tee als Kaffee. — Më shumë më pëlqen të pi çaj se kafe.
• Im Juli ist es am heißesten. — Në korrik bën më nxehtë se në çdo kohë tjetër.
• Von allen Schülern läuft Jonas am schnellsten. — Nga të gjithë nxënësit, Jonasi vrapon më shpejt.
• Das ist das beste Restaurant in der Stadt. — Ky është restoranti më i mirë në qytet.
• Wir nehmen den kürzesten Weg zum Bahnhof. — Marrim rrugën më të shkurtër për në stacion.
• Der Film wird immer spannender. — Filmi bëhet gjithnjë e më tërheqës.
• Ich habe mehr Zeit als früher. — Kam më shumë kohë se më parë.

Tabela

Gabime të shpeshta

• ❌ Sie ist größer wie ich. → ✅ Sie ist größer als ich. — pas krahasores vjen als; wie i përket modelit so … wie. größer wie dëgjohet shpesh në të folurën rajonale, por nuk është standarde.
• ❌ Das Buch ist mehr interessant. → ✅ Das Buch ist interessanter. — edhe mbiemrat e gjatë marrin -er; mehr + mbiemër nuk është krahasore, por peshon dy cilësi të së njëjtës gjë: Er ist mehr müde als krank.
• ❌ Mein Bruder ist alter als ich. → ✅ Mein Bruder ist älter als ich. — alt është nga mbiemrat e shkurtër me Umlaut.
• ❌ Das ist am schönsten Hotel. → ✅ Das ist das schönste Hotel. — para emrit sipërorja kërkon nyjë + -ste me mbaresë; forma me am qëndron pa emër.
• ❌ Ich trinke gerner Tee. → ✅ Ich trinke lieber Tee. — gern është i parregullt: gern – lieber – am liebsten.