Mohimi në gjermanisht: nicht, kein dhe nein – cilin të përdorësh dhe ku
kein mohon emrat me ein ose pa nyjë, nicht mohon gjithçka tjetër, kurse nein vetëm i përgjigjet një pyetjeje po-jo.
Rregulla
Gjermanishtja mohon me tri fjalë të ndryshme, dhe zgjedhja është mekanike: kein mohon një emër, nicht mohon gjithçka tjetër, kurse nein është vetëm fjala-përgjigje për një pyetje po-jo. Dallimi nein/nicht të është i njohur: është si shqip jo (përgjigje) dhe nuk (brenda fjalisë).
Përdor kein kur emri ka nyjën e pashquar ein/eine – ose nuk ka fare nyjë. Rasti i dytë përfshin shumësin dhe emrat e panumërueshëm si Zeit, Geld, Hunger, Lust, Milch:
- Ich habe ein Auto. → Ich habe kein Auto.
- Ich trinke Kaffee. → Ich trinke keinen Kaffee.
- Wir haben Kinder. → Wir haben keine Kinder.
Shqipja nuk ka një fjalë të tillë: thua nuk kam makinë, me nuk para foljes. Gjermanishtja këtu e mohon emrin, jo foljen. kein merr mbaresat e ein në njëjës dhe të meine në shumës – asgjë e re për të mësuar, shih tabelën.
Përdor nicht për të tjerat: foljen ose gjithë fjalinë, mbiemrat, ndajfoljet, grupet me parafjalë, përemrat, emrat e përveçëm dhe çdo emër që ka tashmë nyjë të shquar, nyjë pronore ose dëftore (dieser). kein dhe mein nuk qëndrojnë dot bashkë, prandaj «jo biçikleta ime» është nicht mein Fahrrad.
Vendi është ajo që e bën nicht të vështirë, sepse shqip nuk qëndron para foljes (nuk vij sot). nicht qëndron menjëherë para elementit që mohon. Kur mohon gjithë fjalinë, rrëshqet drejt fundit – pas kundrinorëve dhe shprehjeve të kohës, por gjithsesi para pjesës së dytë të foljes (paskajore, Partizip II, parashtesë e ndashme) dhe para një plotësi vendi ose kallëzuesor: Ich komme heute nicht, por Ich kann heute nicht kommen dhe Ich fahre nicht nach Wien.
Një fjali gjermane ka vetëm një mohim. Shqip thua kurrë nuk vij, askush nuk erdhi, nuk kam asgjë; gjermanisht Ich komme nie, Ich habe nichts – pa nicht shtesë. Fjalët nichts, niemand, nie dhe nicht mehr kanë kapitullin e tyre, po ashtu pjesët mohuese të fjalës si un- dhe -los (unfreundlich, arbeitslos).
Edhe një fjalë-përgjigje: doch kundërshton një pyetje mohore. Hast du keine Zeit? – Doch, ich habe Zeit. kein mund të qëndrojë edhe vetëm si përemër (Ich habe keins), por në A1 të duhet pothuajse gjithmonë para një emri.
Shembuj
- Ich trinke keinen Kaffee. — Nuk pi kafe.
- Wir haben heute keine Zeit. — Sot nuk kemi kohë.
- Sie hat kein Auto. — Ajo nuk ka makinë.
- Das ist nicht mein Fahrrad. — Kjo nuk është biçikleta ime.
- Der Film war nicht gut. — Filmi nuk ishte i mirë.
- Ich kenne den Mann nicht. — Nuk e njoh burrin.
- Ich kann heute nicht kommen. — Sot nuk mund të vij.
- Er hat gestern nicht angerufen. — Ai nuk telefonoi dje.
- Kommst du mit? Nein, ich habe keine Lust. — Vjen edhe ti? Jo, nuk kam dëshirë.
Tabela
| Rasa | mashkullore | asnjanëse | femërore | shumës |
|---|---|---|---|---|
| emërore (Nominativ) | kein Hund | kein Auto | keine Zeit | keine Kinder |
| kallëzore (Akkusativ) | keinen Hund | kein Auto | keine Zeit | keine Kinder |
| dhanore (Dativ) | keinem Hund | keinem Auto | keiner Zeit | keinen Kindern |
Tabela e dytë përmbledh vendin e nicht, rregull pas rregulli:
| Çfarë mohohet | Vendi i nicht | Shembull |
|---|---|---|
| gjithë fjalia / folja | në fund | Ich komme heute nicht. |
| pjesa e dytë e foljes (paskajore, Partizip II, parashtesë) | menjëherë para saj | Ich kann heute nicht kommen. |
| mbiemër ose ndajfolje | menjëherë para tij | Der Test war nicht schwer. |
| grup me parafjalë / vend | menjëherë para tij | Wir fahren nicht nach Wien. |
| një element i kundërvënë (… , sondern …) | menjëherë para tij | Ich heiße nicht Peter, sondern Paul. |
Gabime të shpeshta
- ❌ Ich habe nicht Zeit. → ✅ Ich habe keine Zeit. — një emër pa nyjë mohohet me kein, jo me nicht, edhe pse shqip thua thjesht nuk kam kohë.
- ❌ Ich trinke kein Kaffee. → ✅ Ich trinke keinen Kaffee. — kein merr mbaresat e ein: mashkullorja në kallëzore është keinen.
- ❌ Das ist kein mein Fahrrad. → ✅ Das ist nicht mein Fahrrad. — emri me nyjë pronore (ose të shquar) mohohet me nicht; kein dhe mein nuk qëndrojnë dot bashkë.
- ❌ Ich nicht verstehe das. → ✅ Ich verstehe das nicht. — në fjalinë kryesore nicht nuk futet mes kryefjalës dhe foljes së zgjedhuar si nuk i shqipes; folja mbetet në vendin e dytë.
- ❌ Er ist nein zu Hause. → ✅ Er ist nicht zu Hause. — nein vetëm i përgjigjet një pyetjeje, si shqip jo; brenda fjalisë mohon me nicht.
Pyetje të shpeshta
nicht apo kein – si ta zgjedh?
kein para një emri me ein/eine ose pa asnjë nyjë (shumës, emra të panumërueshëm): kein Auto, keine Zeit. Gjithçka tjetër – foljet, mbiemrat, ndajfoljet, përemrat, emrat e përveçëm dhe emrat me der/mein/dieser – mohohet me nicht.
Ku qëndron nicht në fjalinë gjermane?
Menjëherë para fjalës që mohon. Kur mohon gjithë fjalinë, shkon në fund – por mbetet para pjesës së dytë të foljes (paskajore, Partizip II, parashtesë e ndashme) dhe para një plotësi vendi ose kallëzuesor. Në fjalinë kryesore, pra, jo para foljes së zgjedhuar, siç bën «nuk» në shqip.
Si lakohet kein?
Në njëjës njësoj si ein (kein Hund, keinen Hund, keinem Hund; keine Zeit, keiner Zeit), në shumës si meine: keine Kinder, keinen Kindern, me -n-në e zakonshme të dhanores.
Cili është dallimi midis nein dhe nicht?
Është si dallimi midis jo dhe nuk në shqip: nein është vetëm përgjigje për një pyetje po-jo dhe qëndron më vete para fjalisë, nicht mohon diçka brenda fjalisë. Për të kundërshtuar një pyetje mohore përgjigjesh me doch, jo me ja.
Si them «jo biçikleta ime» ose «jo autobusin» në gjermanisht?
Me nicht: Das ist nicht mein Fahrrad, Ich nehme nicht den Bus. Një emër që ka tashmë nyjë pronore ose të shquar nuk mohohet kurrë me kein.