Przyimki miejsca po niemiecku: wo, wohin, woher — zu, nach, in, aus, von

Reguła

Niemiecki porządkuje informacje o miejscu według trzech pytań: wo? (gdzie — miejsce), wohin? (dokąd — kierunek) i woher? (skąd — pochodzenie). Najpierw wybierasz pytanie, potem przyimek, a przypadek wynika już z samego przyimka.

Miejsce (wo?) wymaga celownika: in der Schule, an der Tür, auf dem Tisch, bei Anna, vor dem Haus, gegenüber dem Bahnhof. Przyimek bei znaczy „u kogoś”, „w firmie” albo „w pobliżu”: bei meinen Eltern, bei Siemens, bei München.

Kierunek (wohin?) ma trzy wzorce, które trzeba rozróżniać:

• zu + celownik — do osoby, firmy, instytucji albo do budynku, do którego zmierzamy z zewnątrz: zum Arzt, zur Post, zu Anna;
• nach bez rodzajnika — miasta, kraje i kontynenty bez rodzajnika, kierunki świata oraz stałe zwroty nach Hause, nach links/rechts: nach Hamburg, nach Italien, nach Norden;
• in / an / auf + biernik — do wnętrza zamkniętej przestrzeni (ins Kino, in die Stadt), nad wodę lub na skraj (ans Meer, an den See), na powierzchnię, na górę albo na imprezę (auf den Markt, auf den Berg, auf eine Party). Kraje z rodzajnikiem również biorą in: in die Schweiz, in den Iran, in die USA.

Czysto biernikowe przyimki opisują drogę: durch (przez), um … (herum) (dookoła), gegen (o zderzeniu: gegen die Wand fahren) i entlang (wzdłuż) — to ostatnie jednak tylko wtedy, gdy stoi po rzeczowniku: den Fluss entlang.

Pochodzenie (woher?) wymaga celownika: aus przy wychodzeniu z zamkniętej przestrzeni i przy pochodzeniu z miasta lub kraju (aus dem Haus, aus Wien, aus der Türkei), von przy osobach, punktach wyjścia, miejscach otwartych i czynnościach (von Anna, vom Bahnhof, von der Arbeit, von links).

Większość krajów jest rodzaju nijakiego i nie ma rodzajnika (Deutschland, Italien, Frankreich, Polen, Japan) — łączą się więc po prostu z nach i aus. Grupa z rodzajnikiem — die Schweiz, die Türkei, die Ukraine, die Slowakei, der Iran, der Irak, der Sudan, die Niederlande, die USA — wymaga in + biernika oraz aus + celownika, zawsze z rodzajnikiem.

Ściągnięcia są tu normą: zum, zur, im, ins, am, ans, vom, beim. Pamiętaj też, że in, an i auf należą do przyimków zmiennych: biernik przy kierunku, celownik przy miejscu — pełną wymianę przypadków omawia osobny rozdział.

Przykłady

• Ich gehe zum Arzt. — Idę do lekarza.
• Am Samstag fahren wir nach Hamburg. — W sobotę jedziemy do Hamburga.
• Im Sommer fliegen wir in die Türkei. — Latem lecimy do Turcji.
• Kommst du mit ins Kino? — Idziesz z nami do kina?
• Meine Kollegin kommt aus Portugal. — Moja koleżanka pochodzi z Portugalii.
• Ich komme gerade von der Arbeit. — Właśnie wracam z pracy.
• Heute Abend bin ich bei meinen Eltern. — Dziś wieczorem będę u rodziców.
• Das Hotel liegt gegenüber dem Bahnhof. — Hotel znajduje się naprzeciwko dworca.
• Wir gehen durch den Park und dann um den See. — Idziemy przez park, a potem dookoła jeziora.
• Nach dem Kurs fahre ich nach Hause, aber jetzt bin ich noch nicht zu Hause. — Po kursie jadę do domu, ale teraz jeszcze nie jestem w domu.

Tabela

Typowe błędy

• ❌ Ich fahre nach dem Bahnhof. → ✅ Ich fahre zum Bahnhof. — nach stoi przy miastach, krajach bez rodzajnika, kierunkach świata oraz w zwrotach nach Hause / nach links; budynki i instytucje wymagają zu.
• ❌ Wir fliegen nach der Schweiz. → ✅ Wir fliegen in die Schweiz. — kraje z rodzajnikiem jako cel wymagają in + biernika.
• ❌ Ich komme von Portugal. → ✅ Ich komme aus Portugal. — pochodzenie z kraju, miasta czy pomieszczenia to aus; von wychodzi od osoby albo od punktu.
• ❌ Ich bin nach Hause. → ✅ Ich bin zu Hause. — nach Hause odpowiada na wohin?, a zu Hause na wo?
• ❌ Wir gehen durch dem Park. → ✅ Wir gehen durch den Park. — durch, um i gegen zawsze łączą się z biernikiem, a entlang tylko wtedy, gdy stoi po rzeczowniku (den Fluss entlang).

Powiązane tematy

In dem Kino czy in das Kino? To rozdział o przyimkach zmiennych. Określenia miejsca bez rzeczownika (hier, dort, oben, links) to przysłówki miejsca, a przypadki po wszystkich przyimkach — rozdział przeglądowy.