Đại từ sở hữu tiếng Đức (mein, dein, sein, ihr): dạng và đuôi

Quy tắc

Mạo từ sở hữu (Possessivartikel) cho biết ai sở hữu — mein Auto, deine Idee, ihr Hund. Tiếng Đức chia việc làm hai: người sở hữu chọn gốc, danh từ được sở hữu chọn đuôi.

Chín gốc: ich → mein-, du → dein-, er → sein-, es → sein-, sie (cô ấy) → ihr-, wir → unser-, ihr (các bạn) → euer-, sie (họ) → ihr-, Sie (lịch sự) → Ihr-.

Phần đầu khá gần tiếng Việt: «của anh ấy» và «của cô ấy» cũng phân biệt theo người sở hữu, không theo vật: Anna sucht ihren Schlüssel nhưng Paul sucht seinen Schlüssel. Có điều tiếng Đức xét giống ngữ pháp và ngôi của người sở hữu, không xét giới tính tự nhiên: das Mädchen sucht seinen Schlüssel, vì das Mädchen là danh từ giống trung.

Phần hai là điều mới: «của» không bao giờ đổi, còn mạo từ sở hữu nhận đúng các đuôi của ein và kein. Không có đuôi ở giống đực Nominativ và giống trung số ít (Nominativ, Akkusativ), -e cho giống cái và số nhiều ở Nominativ và Akkusativ, -en cho giống đực Akkusativ, -em và -er ở Dativ số ít, -en ở Dativ số nhiều (meinen Eltern) — kèm thêm -n ở danh từ: mit meinen Freunden.

Hai chi tiết nên nhớ sớm. euer mất -e- của gốc ngay khi có đuôi (euer Zimmer → eure Zimmer, euren Eltern), còn unser giữ lại (unsere Wohnung). Và Ihr cho Sie lịch sự luôn viết hoa ở mọi vị trí trong câu; khi viết, chữ hoa phân biệt nó với ihr (của cô ấy, của họ).

Khi bỏ danh từ, từ sở hữu thành đại từ thực sự và cần đuôi đầy đủ: giống đực Nominativ -er, giống trung -(e)s, còn lại như trong bảng. Ist das dein Stift? – Nein, meiner ist blau. / Das ist meins. Dạng dài meines của văn viết cũng hoàn toàn đúng.

Dạng Genitiv như meines Bruders sẽ học cùng sở hữu cách ở trình độ sau.

Ví dụ

• Mein Bruder wohnt in Hamburg. — Anh trai tôi sống ở Hamburg.
• Wie heißt deine Schwester? — Chị gái bạn tên là gì?
• Er sucht seinen Schlüssel. — Anh ấy đang tìm chìa khóa của anh ấy.
• Sie fährt mit ihrem Fahrrad zur Arbeit. — Cô ấy đi làm bằng xe đạp của cô ấy.
• Unsere Wohnung ist ziemlich klein. — Căn hộ của chúng tôi khá nhỏ.
• Habt ihr eure Hausaufgaben gemacht? — Các bạn đã làm bài tập về nhà của các bạn chưa?
• Ich helfe meiner Mutter im Garten. — Tôi giúp mẹ tôi làm vườn. (meiner: Dativ)
• Ist das Ihr Mantel, Frau Weber? — Thưa bà Weber, đây có phải áo khoác của bà không ạ?
• Das ist nicht mein Stift — meiner ist blau. — Đây không phải bút của tôi — cái của tôi màu xanh lam.

Bảng

Dùng một mình (không có danh từ đi sau):

Lỗi thường gặp

• ❌ Sie liebt ihr Mann. → ✅ Sie liebt ihren Mann. — đuôi theo danh từ được sở hữu: der Mann làm tân ngữ trực tiếp là giống đực Akkusativ, nên có -en.
• ❌ Er fährt mit seine Schwester. → ✅ Er fährt mit seiner Schwester. — mit luôn đi với Dativ, và giống cái Dativ có đuôi -er.
• ❌ Anna besucht seinen Vater. → ✅ Anna besucht ihren Vater. — khi đó là bố của Anna, gốc theo người sở hữu: Anna = sie, nên dùng ihr- (seinen Vater sẽ là bố của một người đàn ông khác).
• ❌ Das ist meine Buch. → ✅ Das ist mein Buch. — giống trung số ít không có đuôi ở Nominativ và Akkusativ, giống hệt ein Buch.
• ❌ Ist das dein? → ✅ Ist das deins? — khi bỏ danh từ, từ sở hữu cần đuôi đầy đủ: giống trung -(e)s (deins/deines), giống đực -er (deiner).