Ασθενή ουσιαστικά (n-Deklination) στα γερμανικά: den Studenten, dem Kollegen, Herrn Weber

Κανόνας

Μια περιορισμένη ομάδα αρσενικών ουσιαστικών — τα ασθενή ουσιαστικά (n-Deklination) — παίρνει -(e)n σε όλες τις πτώσεις εκτός από την ονομαστική (Nominativ) ενικού, σε ενικό και πληθυντικό: der Student → den/dem/des Studenten, die Studenten. Η κατάληξη είναι -n μετά από τελικό -e ή -er (den Jungen, des Bauern) και -en αλλού (dem Menschen). Εξαιρέσεις: τα der Nachbar και der Ungar παίρνουν μόνο -n (dem Nachbarn, όχι dem Nachbaren)· το der Bauer ακολουθεί τον κανόνα.

Βοήθεια: και το ελληνικό αρσενικό αλλάζει ανά πτώση («ο φοιτητής → τον φοιτητή»), εδώ όμως με μία μόνο κατάληξη.

Τέσσερις ομάδες:

• Πρόσωπα και ζώα σε -e: der Junge, der Kollege, der Kunde, der Zeuge, der Experte, der Neffe, der Löwe, der Affe, der Hase. Μόνο έμψυχα: der Käse → des Käses.
• Εθνικότητες σε -e: der Franzose, der Pole, der Russe, der Grieche, der Türke, der Schwede. Όχι το der Deutsche, που είναι ουσιαστικοποιημένο επίθετο (ein Deutscher, des Deutschen).
• Ξένες λέξεις για πρόσωπα με τονισμένα επιθήματα -ent, -ant, -ist, -at, -oge, -graf, -nom: der Student, der Präsident, der Praktikant, der Journalist, der Polizist, der Diplomat, der Soldat, der Biologe, der Fotograf, der Astronom, και το ζώο der Elefant. Δεν αρκεί η κατάληξη: μερικά πράγματα κλίνονται έτσι (der Automat, der Planet, der Diamant, der Konsonant), άλλα με την ίδια κατάληξη όχι (der Moment → des Moments, der Kontinent → des Kontinents).
• Σύντομα ουσιαστικά για πρόσωπα και ζώα: der Herr, der Mensch, der Bär, der Held, der Prinz, der Graf, και τα der Nachbar, der Bauer.

Το der Herr είναι ανώμαλο: ενικός -n (den/dem/des Herrn), πληθυντικός -en (die Herren). Κλίνεται και μπροστά από όνομα — Ich rufe Herrn Weber an — η ονομαστική όμως μένει Herr Weber.

Πώς τα αναγνωρίζεις: το λεξικό δίνει δύο καταλήξεις, der Student, -en, -en (γενική ενικού – Genitiv – και πληθυντικός)· ένδειξη είναι αρσενικό + πρόσωπο ή ζώο. Τα θηλυκά δεν είναι ποτέ ασθενή: στον ενικό μένουν χωρίς κατάληξη (die Studentin → der Studentin).

Η μικτή κλίση (gemischte Deklination) προσθέτει στη γενική ενικού -s πάνω στο -n: der Name → des Namens, το ίδιο der Gedanke, der Glaube, der Wille, der Buchstabe, der Friede, der Funke. Μόνο ουδέτερο μέλος: das Herz — αιτιατική (Akkusativ) das Herz, δοτική (Dativ) dem Herzen (ο Duden καταγράφει και dem Herz), γενική des Herzens, πληθυντικός die Herzen.

Η παράλειψη του -n (dem Kollege, mit dem Nachbar) ακούγεται στον προφορικό λόγο, αλλά δεν είναι πρότυπα γερμανικά.

Παραδείγματα

• Ich habe dem Kollegen die Unterlagen gegeben. — Έδωσα τα έγγραφα στον συνάδελφο.
• Wir haben den Kunden noch einmal angerufen. — Τηλεφωνήσαμε ξανά στον πελάτη.
• Der Vortrag des Studenten hat allen gefallen. — Η παρουσίαση του φοιτητή άρεσε σε όλους.
• Morgen fahre ich mit meinem Nachbarn in die Stadt. — Αύριο πάω στην πόλη με τον γείτονά μου.
• Können Sie bitte Herrn Weber anrufen? — Μπορείτε, παρακαλώ, να τηλεφωνήσετε στον κύριο Βέμπερ;
• Sie hat einen Franzosen nach dem Weg gefragt. — Ρώτησε έναν Γάλλο για τον δρόμο.
• Im Zoo haben die Kinder einen Löwen und einen Bären gesehen. — Στον ζωολογικό κήπο τα παιδιά είδαν ένα λιοντάρι και μια αρκούδα.
• Er arbeitet seit einem Jahr als Praktikant. — Εδώ και έναν χρόνο δουλεύει ως ασκούμενος (ονομαστική, γι' αυτό χωρίς κατάληξη).
• Ich kann den Namen auf dem Formular nicht lesen. — Δεν μπορώ να διαβάσω το όνομα στο έντυπο.
• Die Bedeutung des Namens ist mir nicht klar. — Η σημασία του ονόματος δε μου είναι σαφής.

Πίνακας

Συχνά λάθη

• ❌ Ich habe den Student gefragt. → ✅ Ich habe den Studenten gefragt. — εκτός από την ονομαστική ενικού μπαίνει -(e)n, και στην αιτιατική.
• ❌ Der Studenten wartet draußen. → ✅ Der Student wartet draußen. — μόνο η ονομαστική ενικού μένει χωρίς κατάληξη.
• ❌ Das ist das Auto des Kolleges. → ✅ Das ist das Auto des Kollegen. — η γενική των ασθενών ουσιαστικών είναι -(e)n, όχι -s.
• ❌ Ich habe Herr Weber angerufen. → ✅ Ich habe Herrn Weber angerufen. — το Herr κλίνεται και μπροστά από όνομα: Herrn (εν.), Herren (πληθ.).
• ❌ Die Bedeutung des Namen ist mir nicht klar. → ✅ Die Bedeutung des Namens ist mir nicht klar. — η μικτή ομάδα προσθέτει -s στη γενική ενικού.